En Erik, al begonnen?

Ehm nou..

Het zijn gekke dagen, gekke dagen. Het is pas sinds vandaag (of eigenlijk pas sinds een uur) dat ik min of meer gesettled ben in een huis met internet, warm water en wat dan ook, dus maar even meteen mijn tweede log publiceren. Waar te beginnen? Maar bij woensdagavond dan, want sedertdien had ik niks meer laten horen op mijn log. Die avond dronk ik Albanese wijn met Malvina en Scott (respectievelijk de waardin van het hostel, en een Newcastler die vrijwillig in Tirana woont). Wat later ging ik met Scott naar Albanië – Slovenië, een interland die toevallig die avond plaatsvond. We aten zonnebloempitten. Ik had nog nooit een interland gezien.

Donderdag was het geweldig weer en bezocht ik het Albanese Rijksmuseum. ’s Avonds kwam er een nieuwe gast in het hostel, David. Ik kreeg allereerst de indruk van een luie corpulente Amerikaan, maar gaandeweg kwam ik erachter dat hij toch wel heel toffe dingen gedaan had. Hij was op zijn twintigste naar Korea getrokken en werd daar – heus waar – volkszanger (bewijs op jijbuis - spoel door naar 0:47). Ook was hij journalist in Afghanistan en cafehouder in Beiroet. Verder was hij een Poolse Jood die nu in Keulen woonde. David en Malvina waren mijn Tirana-matties van de eerste week.

Vrijdags zeulde ik de hele dag met Malvina door Tirana om een appartement te zoeken. Dit deed Malvina geheel belangeloos, en – gebiedt de eerlijkheid te zeggen – ook geheel vruchteloos. Huizen zoeken vind ik iets heel frustrerends. Je weet nooit wanneer je je knollen voor citroenen laat verkopen. We moesten onverrichter zake afdruipen. ’s Avonds was het leuker. Malvina, David, drie West-Vlaamse gasten die we gevonden hadden en ik gingen naar een relaxte bar met bankstellen. We dronken raki, aten zonnebloempitten en er werden gedichten voorgedragen. Ik verstond zowaar de zin ‘Çfare është dora ime?’ (‘wat is mijn hand?’), en complimenteerde de dichter met zijn soort van diepgang. Hij gaf me zijn bundel. Wat later schoof ik aan achter de DJ-plek en bepaalde voor de rest van de avond de muziek.

Zaterdag moest het dan toch gebeuren, qua huisvesting. Die dag verscheen de nieuwe Çelesi, dat betekent ‘Sleutel’- de centrale huisvestingskrant van Tirana. Ik wachtte lang op Malvina, maar die lag nog te pitten. Even later raakte ik in gesprek met Ilir, de grote baas van het hostel. Hij vertelde dat hij een Nederlandse vrouw had die ook in Tirana woonde, en een groupie van Ernst en Bobbie was. Zodra deze op tournee waren - vier keer per jaar – trok ze naar Nederland. Ilir ging één keer per jaar naar Nederland, met de auto, want hij had vliegangst. Hoe dan ook, hij wilde me wel helpen met bellen. Eerst belde we naar een huisje op Boulevard Koning Zog I, maar die was al vergeven. Na nog wat andere pogingen, mocht ik uiteindelijk komen kijken naar een bovenverdieping in een flat aan de Rruge Kavajës, en dat werd ‘m.

’s Avonds ging ik het vinden van mijn huis dan maar weer vieren met David en Malvina. Uitgaan in Tirana is tof, beswel tof. In Nederland heb ik nog nooit She’s Lost Control van Joy Division gehoord tijdens het uitgaan, om maar wat te noemen. In een andere club was een coole live-band, met een moddervalse zanger die veel won met zijn charisma. In die club verloren we Malvina, en in de volgende club raakte ik David kwijt. Sindsdien heb ik beiden niet meer gezien, maar David komt donderdag weer even terug in Tirana, en bij het hostel mag ik altijd aankloppen voor een kop thee of wijn, is mij toegefluisterd.

Zondag was een verloren dag. Ik sliep uit en ’s avonds ging ik uit eten. Als je voor 700 lek al een prima hoofdgerecht + bier + bijgerecht kan krijgen, wordt de stimulans om te gaan koken wel erg gering. Zéker als je je bedenkt dat supermarkten as we know them in Tirana eigenlijk niet bestaan – je hebt enkel wat vrij dure vierentwintiguurwinkels. Het alternatief is om markten af te struinen, dan kost voedsel écht geen stuiver, maar dat is arbeidsintensief.

Vandaag had ook niet de X-factor, omdat ik op internet moest wachten. We hadden afgesproken dat mijn huisbaas ’s ochtends zou langskomen voor de modem, maar hij klopte pas om vier uur aan. Toen toonde hij zich wel vriendelijk enz. Hij nam me mee naar het huis van zijn vader en we dronken koffie. Met oude mensen heb ik de leukste conversaties, want die kunnen alleen Albanees. Ik zou de steekwoordengesprekken die ik met hen heb wel eens ondertiteld willen zien.

Afijn, ik heb mijn plek hier. Mooi appartement, mooi uitzicht, alles voor mekaar. Morgen kan ik écht met mijn onderzoek beginnen.

Në Shqipëria

Ik zit in Albanie.

Ik kwam er met een klein propellervliegtuigje vanuit Boedapest, die rammelde als de ouwe Bauknecht-wasmachine die mijn oma tot 1996 in haar huurhuis had staan. Het Albanese berglandschap oogde ruig. De aankomst op het vliegveld verliep zowaar soepel. Binnen tien minuten zat ik met mijn bepakking in de taxi van een tandeloze chauffeur die me een waardevol inzicht gaf in de Albanese verkeersregels: er zijn geen verkeersregels. Als je een gat ziet, duik je erin, ook als dat gat zich op de andere weghelft bevindt of als een auto aan de rechterkant een metertje vijftig openlaat. Oversteken is helemaal een krachttoer. Groen kan ook rood betekenen. Geduld en geloof in God is aan te raden, twee dingen die ik eigenlijk niet bezit.

Het hostel is erg huiselijk. Ik kreeg er bier uit een mok en er lag een kat op mijn kamer. Je kan er zelf koken. Des avonds (Nederlandse leestekens krijg ik niet op dit toetsenbord) toonde een meisje dat er werkt me het Albanese Kaatje (qua muziek en sfeer, niet qua prijzen. Bier is er 1,10). Die uitgaanswijk, Blloku, is best tof. Albanezen onderschatten hun land, want naar dat type barretje heb ik in Barcelona erg lang moeten zoeken.

Inmiddels was ik al even door het centrum gelopen (dat was met zonsondergang), maar dat maakte me nog niet wild. Het was eerder bevreemdend. Ik had het idee dat ik beter niemand kon aankijken, er hing niet veel sfeer - ik kon er de vinger niet op leggen. Het was alsof ik rondliep als een cameraman in 1900: iedereen kijkt naar de camera, terwijl de camera er eigenlijk stond om naar iedereen te kijken. Wie het Barcelona 1908-filmpje heeft gezien weet wel wat ik bedoel.

’s Avonds (hee, nou lukt-ie wel) had ik even een dipje. Heel onbenullig. De kat had de kamer onderpiest en een malle Chinees (de enige andere gast in het hostel – verder nog helemaal geen toeristen gezien) reageerde daar buitenproportioneel op. Ik rook of zag eigenlijk niks, maar toen ik een uur op bed lag, af en toe een walm stank op me af voelde komen, het bitterkoud was, ik al haast 20 uur niet geslapen had en ik meende dat ik op mijn eerste dag al ziek begon te worden, dacht ik: oei.

Ik werd erg vroeg wakker maar voelde me wel uitgeslapen. Dat was vandaag. En eigenlijk was vandaag een prima dagje. Ik heb inmiddels ook de leukere plekken van de stad gezien, er is heel veel markt, heel veel rare howtobearetronaut-achtige hoekjes, koffie kost 0,65e op het centrale plein en 0,30e als je twee straatjes verder loopt, en langzaamaan begin ik de stad een beetje te begrijpen. De mensen zijn eigenlijk best benaderbaar en ze houden zich bezig met geinige tijdsbestedingen. Volwassen mannen spelen domino op straat, op tafeltjes of omgekeerde dozen, en andere volwassen mannen staan er dan joelend omheen. Andere schaken, of spelen het molenspel op een zelfgetekend bord en met kiezelstenen.

Een raar ding is de pyramide. Op foto’s vond ik hem al nikserig, maar in het echt is het veruit het lelijkste monument dat ik ooit had gezien. Ik denk dat hij op de lijst voor de sloop staat, maar het schijnt dat Albanezen hem niet weg willen hebben. Het enige coole wat ik vaststelde is dat je er stijl tegenaan kan lopen, hetgeen verboden is, maar wel een aardig uitzicht oplevert.

Per saldo: ik voel me goed hier, en ik ga nog een boel van deze stad en naburige steden zien. Ik ben wel erg benieuwd waar ik ga wonen. Ik heb een kameradvertentieblad gekocht, en ik hoop dat iemand van het hostel me wil helpen met rondbellen. Vanavond voetbalt Albanie tegen Slovenie. Voor 200 lek (1,30e) heb je al een staplaats. Maar ik ga me eerst maar even op het huis richten.

Gëzuar.

Post scriptum: voor www.albfact.nl zal ik wat filmpjes maken die tzt op zullen duiken. Voor wie me echt in de gaten wil houden.

Sino-Albanië

Op de vooravond van mijn zusters vertrek naar Stockholm (morgenavond), zet ik mijn weblog langzaamaan in het teken van mijn eigen ophandezijnde missie naar – u weet – Albanië.

Nu zul je Albanië misschien niet kennen als het meest groovy staatje van het Avondland, maar hun cultuur en geschiedenis is interessanter en gelaagder dan je zou denken. Het heeft deze eeuw in een absolute achtbaan van invloedsferen gezeten – achtereenvolgens als onderdeel van het Ottomaanse rijk, onafhankelijk koninkrijk onder de excentrieke Koning Zog, Italiaanse jachttrofee in de 2e WO, Warschaupact-landje in de jaren '50, satellietstaat van Mao in de jaren '60-'72, naar uiteindelijk een compleet afgesloten en afgezonderd land tot ongeeveer 1990. Gedurende dat tijdperk was het land zelfs zo geïsoleerd, dat er geen moderne parallel voor bestaat (zelfs Noord Korea praat nog met China en met schimmige Islamregimes).

De laatste twintig jaar is Albanië uit zijn isolement geklommen, maar het land is nog steeds bijzonder onderbelicht, authentiek en markant. Ik hoop dit de komende tijd onder meer via dit kanaal over te brengen.

Deze log ga ik in op een intigrerende episode uit de moderne Albanese geschiedenis: hun relatie met China. Albanië is de enige Europese cliënt geweest die Mao uit de Russische invloedssfeer losgeweekt heeft. China nam deze betrekkingen uiterst serieus, dit bleek uit hun woorden die nu in het Engels op internet zwerven:

Although our two countries are
thousands of miles apart, we are closely linked by our common
ideas, common cause and common struggle.
[..]
In the struggles to oppose imperialism, our two people,
will forever inspire and support each other, maintain
close cooperation and march forward hand in hand. The fraternal
and militant friendship between our two peoples which is as close
as the blood brothers can withstand all kinds of tests and will
definitely consolidate and flourish with each passing day

én uit hun daden:

Dankzij de Chinese voedselschenkingen wisten de Albanezen niet eens wat rantsoenering was, terwijl de Chinezen zelf met tientallen miljoenen stierven. [...] - 'De Chinezen gaven ons alles; als we iets nodig hadden vroegen we het gewoon aan de Chinezen.'

Toen in 1970 het Albanese basketbalteam China bezocht, waren velen van hen 'to excited to sleep and talked deep into the night: 'We love Chairman Mao as we love Comrade Enver Hoxha', they said.' Inmiddels had Albanees president Hoxha ruzie geschopt met Rusland en Joegoslavië. Een citaat van Hoxha over Rusland:

Ze denken dat ze Albanië gemakkelijk de nek om kunnen draaien. Maar ze hebben zich misrekend, omdat ze te maken hebben met een massieve onneembare vesting, heldhaftig verdedigd door een kloek volk en partij. Zij die poogden Albanië een hak te zetten hebben hun eigen graf gegraven.

En over Joegoslavië:

Het duivelszaad is in hun midden, ze hebben het gezaaid en grootgebracht met hun eigen handen, dus laat ze verblijven in wat ze schiepen

Daarbij betichtte Hoxha deze landen ervan het communisme niet op de echte pure manier te bedrijven. Opvallenderwijs leek hij dit nog oprecht te menen ook, want toen (oerkapitalist) Richard Nixon in 1972 China mocht bezoeken, was Hoxha's liefde voor China snel bekoeld. In weerwil van alles wat eigenbelang zou heten, koos Hoxha voor 'het pure communisme', fulmineerde over het verraad van China, en liet zijn land achter in volledige isolatie. Een zeldzaam consequente beslissing met harde gevolgen, van een treurig en zeldzaam ideologisch man.

Wat post-punk-/wave-aanraders..

Weet je wat ik eens ga doen? Ik ga eens een vijftal obscure jaren '80-nummers onder de aandacht brengen. Goede wijn behoeft geen krans, zou je zeggen, maar in de wereld der post-punk ligt dat wat genuanceerder.

Virgin Prunes - Caucasian Walk


Trappe ik af met één van de meest opzwepende en gestoorde nummers die ik ken. Gedragen door een compleet overstuur gitaartje, en gefulmineerd met een duivelse urgentie. Het refrein is het vetst:

Like a cwwwrazy singer in a band that's lost the words (x4)

Met de tweede zanger daar haaks op:

CAUCASIAN WALK! CAUCASIAN WALK

Misschien voor sommigen over de irritatiegrens, maar ik kan hem niet zonder brede grijns luisteren.

Violent Femmes - Add It Up


Heel sympathiek bandje, met achteloze instrumentatie en erg directe teksten. Op het kinderachtige af haast, maar de manier waarop het nummer naar het einde toe in elkaar valt is toch wel onweerstaanbaar.

Sad Lovers And Giants - Colourless Dream


Héél héél eighties. En heel obscuur. Voor minder doen we het niet vandaag.

Soft Cell - Sex Dwarf


Nee, Sex Dwarf van Soft Cell komt vast niet voor in de boeken van de wave-goeroes. Maar het is óók jaren '80, een stiekem cool in al zijn gayheid. De oorspronkelijke clip is trouwens ziek en bah (en heb ik niet met fatsoenlijke geluidskwaliteit kunnen vinden).

Scars - Obsessions


Ik had al eens een lans gebroken voor een ander lied van deze Schotse groep met maar één album. Check in ieder geval vanaf 3:28, als het nummer nota bene al afgelopen lijkt. Ik kan geen drie nummers aanwijzen met zo ene climax, en dan niet op de standaard-we-worden-steeds-gruiziger-manier, maar juist heel helder en funky, en dan toch weer hysterisch en gestoord - nou ja, in ieder geval tóf.

Iets over atheïsme en milieu

De nieuwe woordvoerder energie & milieu van de VVD, René Leegte, kreeg deze maand de lachers op zijn hand door te stellen dat dit nieuwe kabinet het meest duurzame ooit werd. Hij maakte hierbij de klassieker:

Het is een gegeven dat van de totale CO2-uitstoot maar 4 tot 6 procent door de mens wordt veroorzaakt. De rest door vulkanen, moerassen, oceanen, etc

Dit wordt altijd maar weer aangedragen, en altijd wordt vergeten dat het een eco-systeem is dat we aantasten. New Scientist geeft details:

The consumption of terrestrial vegetation by animals and by microbes (rotting, in other words) emits about 220 gigatonnes of CO2 every year, while respiration by vegetation emits another 220 Gt. These huge amounts are balanced by the 440 Gt of carbon dioxide absorbed from the atmosphere each year as land plants photosynthesise.

Similarly, parts of the oceans release about 330 Gt of CO2 per year, depending on temperature and rates of photosynthesis by phytoplankton, but other parts usually soak up just as much

De menselijke uitstoot komt hier bovenop. Leegte meldt verder nog dat het milieuprobleem pragmatisch moet worden benaderd, dat dit een kernwaarde van het liberalisme is, bla bla bla bla. Maar deze ‘pragmatische benadering’ getuigt bijna van een Godsgeloof: we gaan door met het verfokken van het ecosysteem, en brengen het door pragmatisch beleid weer terug in evenwicht. Maar de crux is, er is geen evenwicht – onthoud dat deze fragiele aarde, met zeer specifieke omstandigheden waarin de mens heel toevallig kan overleven, niet door God geschapen is maar door toeval. Twee citaten waarmee ik dit punt wil illustreren.

Een hele Jip & Janneke-achtige van Midas Dekkers tijdens een interview:

Stel je de aarde voor als een aquarium, en die visjes die zwemmen rustig rond – dat zijn wij dus – en dan ga je steeds maar rare stofjes in dat aquarium gooien. En dan ga je volhouden; dat dat helemaal niks geeft, dat de vissen dat juist enig vinden, dat het zo’n leuk kleurtje aan het water… Nee, natuurlijk niet! [..]We weten niet wat er gaat gebeuren, maar dat is geen vrijbrief om als een stelletje kwajongens in het ecosysteem te roeren

En een iets meer gedistingeerde van Slavoj Zizek tijdens een lezing:

Ecological crisis is even much more serious than we think. We have nowhere to withdraw, there is no balance to which we can return – the situation is totally open. [..] Precisely because we are embedded in it, we cannot really accept that this can change. So paradoxically, we need more alienation from nature, in the following sense: we have to accept nature in his total madness. Nature is not balance, paradise. Every natural balance is temporarily, fragile – and so on, and so on.

Leegte was overigens wel serieus in zijn claim. Hij denkt door quota aan groene energie vast te stellen, deze revolutionaire groenheid te kunnen bereiken. Ooit, ergens, een bepaalde hoeveelheid. Lange termijn, zodat niemand erop afgerekend kan worden. Geen wet op duurzaamheid, geen belastingen op CO2-intensief produceren en wél vier nieuwe kolencentrales bouwen.

Maar wat nodig is, is een wereldwijde verandering van paradigma: niet spreken in termen van evenwichtsherstel, cijfermatig pragmatisme, lief diertjes aaien - maar een actiegerichte serie inspanningen die ons eigen voortbestaan waarborgt. En dat betekent idealiter: een getrapt doorgevoerd verbod op iedere handeling waarmee we deze toevallig ontstane mensvriendelijke aardse omstandigheden afbreken. Nederland zou hier best een voortrekkersrol in kunnen vervullen, als een politicus het volk kan overtuigen dat dit urgenter is dan animal cops of de vrees voor hoofddoekjes.

Tot die tijd zijn we echter zeer matig bezig als het op dit onderdeel aankomt, terwijl Groot-Brittannië (ook rechts), China (ook een poepregering), India (ook een multiculturele samenleving) stuk voor stuk redelijk ambitieuze groene agenda’s hebben. In abstracte zin kan je zeggen: liever zo dan andersom (dat alleen NL braaf was, en de rest van de wereld vrolijk doorvervuilde) – maar een beetje beschamend is het wel.

Addis Abeba

http://samservernl.dyndns.org/4H/viewtopic.php?f=7&t=81

Irrendentistische kaart

Het irredentisme is als term afgeleid van de woorden Italia irredenta, "het (nog) niet teruggewonnen (deel van) Italië". [..] In algemene zin wordt met irredentisme verwezen op een situatie waarin een grote etnische minderheid in een land zich meer identificeert met een ander - naburig - land.

Pan-nationalisme is een volkenkundig streven om de mensen van dezelfde natie te verenigen in één staat (een natiestaat). Dit kan op grond van taal, afkomst, cultuur, religie of anderszins zijn

©Wikipedia.

Hieronder heb ik de voornaamste irrendentistische en pan-nationale gebieden van Europa in kaart gebracht:



Groot-Albanië: Pan-Albanisme volgt de Albanese taalgrens en omvat een deel van Noord-Griekenland, West-Macedonië, heel Kosovo, delen van Montenegro en Servië. Zolang Albanië EU-lidmaatschap nastreeft zijn pan-Albanistische sentimenten weinig gehoord.
Groot-Griekenland: Een kleine groep nationalistische Grieken wil het Europese deel van Turkije en de Turkse westkust terugwinnen.
Groot-Bulgarije: Pan-Bulgarisme streeft herwinning van een deel van Dobrogea en Thracië na. Opvallenderwijs hebben sommigen Pan-Bulgaristen een heel ander idee van Bulgarije.
Groot-Roemenië: Niets verrassend, sommige Roemenen willen Bessarabië terug.
Groot-Servië: Een eeuwenoud idee, maar in de praktijk zelden nagestreeft. Milosevic, die extreem gevoelig was voor Amerikaanse sancties, heeft dit beeld ook nooit uit durven dragen.
Groot-Kroatië: De kaart die Kroatische generaals voorlegden toen grondtroepen i.s.m. met de Navo de Servische opmars wilden stoppen. Maar dit idee vonden zelfs de Amerikanen te ver gaan. Vrij snel daarna sloten Milosevic, de Kroatische president en twee Bosnische leiders het Dayton-akkoord.
Groot-Duitsland: Niet veel Duitsers die hier nog over reppen
Groot-Friesland: Grote kolder. Niettemin actiever nagestreeft dan bijvoorbeeld herstel van de grenzen van het hertogdom van Brabant in de 15e eeuw.
Groot-Finland: Irrendentisme in erg brede zin. Langs deze lijnen leven de Finse en Oost-Lapse volkeren.
Groot-Baskenland en Groot-Catalonië: Maar Spanje en Frankrijk doen flauw.
Groot-Ierland: Nee, dit is geen door Bulgarije geclaimd gebied. De kleuren waren op.
Groot-Portugal: Dat is Portugal + enkele Asturische gemeentes + de Spaanse gemeente Olivença (stipje halverwege de Portugese oostgrens).
Groot-Polen Is kleiner dan gewoon-Polen, maar het gebied heet weldegelijk zo. In het Engels Greater Poland en in het Pools Wielkopolska.
Groot-Mongolië: Uiterst curieus, maar enkele nationalistische Mongolen willen aansluiting bij het bruine gebied, helemaal rechts op de kaart.
Groot-Italië: Het gebied waar de proto-irrendentisten dus naar streefden.
Tsjechoslowakije: Niet iedereen is deze constructie vergeten
De Nederlanden Komt op gezette tijden weer ter sprake.
Groot-Armenië: Edoch moeten Armenen het meestal ontgelden
Groot-Hongarije: Puur irrendentisme, omdat in deze gebieden voornamelijk etnische Hongaren leven
Groot-Slovenië: Dit is dan weer pure onzin, er zijn zelfs Slovenen die heel Oostenrijk minus Tirol willen hebben, maar het historisch of demografisch recht erop is flinterdun. Enkel voor de betwiste gebieden aan de Kroatische grens valt iets te zeggen, zie hiervoor het aardige verhaal van Josko Joras.