Weet je wat ik eens ga doen? Ik ga eens een vijftal obscure jaren '80-nummers onder de aandacht brengen. Goede wijn behoeft geen krans, zou je zeggen, maar in de wereld der post-punk ligt dat wat genuanceerder.
Virgin Prunes - Caucasian Walk
Trappe ik af met één van de meest opzwepende en gestoorde nummers die ik ken. Gedragen door een compleet overstuur gitaartje, en gefulmineerd met een duivelse urgentie. Het refrein is het vetst:
Like a cwwwrazy singer in a band that's lost the words (x4)
Met de tweede zanger daar haaks op:
CAUCASIAN WALK! CAUCASIAN WALK
Misschien voor sommigen over de irritatiegrens, maar ik kan hem niet zonder brede grijns luisteren.
Violent Femmes - Add It Up
Heel sympathiek bandje, met achteloze instrumentatie en erg directe teksten. Op het kinderachtige af haast, maar de manier waarop het nummer naar het einde toe in elkaar valt is toch wel onweerstaanbaar.
Sad Lovers And Giants - Colourless Dream
Héél héél eighties. En heel obscuur. Voor minder doen we het niet vandaag.
Soft Cell - Sex Dwarf
Nee, Sex Dwarf van Soft Cell komt vast niet voor in de boeken van de wave-goeroes. Maar het is óók jaren '80, een stiekem cool in al zijn gayheid. De oorspronkelijke clip is trouwens ziek en bah (en heb ik niet met fatsoenlijke geluidskwaliteit kunnen vinden).
Scars - Obsessions
Ik had al eens een lans gebroken voor een ander lied van deze Schotse groep met maar één album. Check in ieder geval vanaf 3:28, als het nummer nota bene al afgelopen lijkt. Ik kan geen drie nummers aanwijzen met zo ene climax, en dan niet op de standaard-we-worden-steeds-gruiziger-manier, maar juist heel helder en funky, en dan toch weer hysterisch en gestoord - nou ja, in ieder geval tóf.
zaterdag 8 januari 2011
vrijdag 31 december 2010
Iets over atheïsme en milieu
De nieuwe woordvoerder energie & milieu van de VVD, René Leegte, kreeg deze maand de lachers op zijn hand door te stellen dat dit nieuwe kabinet het meest duurzame ooit werd. Hij maakte hierbij de klassieker:
Dit wordt altijd maar weer aangedragen, en altijd wordt vergeten dat het een eco-systeem is dat we aantasten. New Scientist geeft details:
De menselijke uitstoot komt hier bovenop. Leegte meldt verder nog dat het milieuprobleem pragmatisch moet worden benaderd, dat dit een kernwaarde van het liberalisme is, bla bla bla bla. Maar deze ‘pragmatische benadering’ getuigt bijna van een Godsgeloof: we gaan door met het verfokken van het ecosysteem, en brengen het door pragmatisch beleid weer terug in evenwicht. Maar de crux is, er is geen evenwicht – onthoud dat deze fragiele aarde, met zeer specifieke omstandigheden waarin de mens heel toevallig kan overleven, niet door God geschapen is maar door toeval. Twee citaten waarmee ik dit punt wil illustreren.
Een hele Jip & Janneke-achtige van Midas Dekkers tijdens een interview:
En een iets meer gedistingeerde van Slavoj Zizek tijdens een lezing:
Leegte was overigens wel serieus in zijn claim. Hij denkt door quota aan groene energie vast te stellen, deze revolutionaire groenheid te kunnen bereiken. Ooit, ergens, een bepaalde hoeveelheid. Lange termijn, zodat niemand erop afgerekend kan worden. Geen wet op duurzaamheid, geen belastingen op CO2-intensief produceren en wél vier nieuwe kolencentrales bouwen.
Maar wat nodig is, is een wereldwijde verandering van paradigma: niet spreken in termen van evenwichtsherstel, cijfermatig pragmatisme, lief diertjes aaien - maar een actiegerichte serie inspanningen die ons eigen voortbestaan waarborgt. En dat betekent idealiter: een getrapt doorgevoerd verbod op iedere handeling waarmee we deze toevallig ontstane mensvriendelijke aardse omstandigheden afbreken. Nederland zou hier best een voortrekkersrol in kunnen vervullen, als een politicus het volk kan overtuigen dat dit urgenter is dan animal cops of de vrees voor hoofddoekjes.
Tot die tijd zijn we echter zeer matig bezig als het op dit onderdeel aankomt, terwijl Groot-Brittannië (ook rechts), China (ook een poepregering), India (ook een multiculturele samenleving) stuk voor stuk redelijk ambitieuze groene agenda’s hebben. In abstracte zin kan je zeggen: liever zo dan andersom (dat alleen NL braaf was, en de rest van de wereld vrolijk doorvervuilde) – maar een beetje beschamend is het wel.
Het is een gegeven dat van de totale CO2-uitstoot maar 4 tot 6 procent door de mens wordt veroorzaakt. De rest door vulkanen, moerassen, oceanen, etc
Dit wordt altijd maar weer aangedragen, en altijd wordt vergeten dat het een eco-systeem is dat we aantasten. New Scientist geeft details:
The consumption of terrestrial vegetation by animals and by microbes (rotting, in other words) emits about 220 gigatonnes of CO2 every year, while respiration by vegetation emits another 220 Gt. These huge amounts are balanced by the 440 Gt of carbon dioxide absorbed from the atmosphere each year as land plants photosynthesise.
Similarly, parts of the oceans release about 330 Gt of CO2 per year, depending on temperature and rates of photosynthesis by phytoplankton, but other parts usually soak up just as much
De menselijke uitstoot komt hier bovenop. Leegte meldt verder nog dat het milieuprobleem pragmatisch moet worden benaderd, dat dit een kernwaarde van het liberalisme is, bla bla bla bla. Maar deze ‘pragmatische benadering’ getuigt bijna van een Godsgeloof: we gaan door met het verfokken van het ecosysteem, en brengen het door pragmatisch beleid weer terug in evenwicht. Maar de crux is, er is geen evenwicht – onthoud dat deze fragiele aarde, met zeer specifieke omstandigheden waarin de mens heel toevallig kan overleven, niet door God geschapen is maar door toeval. Twee citaten waarmee ik dit punt wil illustreren.
Een hele Jip & Janneke-achtige van Midas Dekkers tijdens een interview:
Stel je de aarde voor als een aquarium, en die visjes die zwemmen rustig rond – dat zijn wij dus – en dan ga je steeds maar rare stofjes in dat aquarium gooien. En dan ga je volhouden; dat dat helemaal niks geeft, dat de vissen dat juist enig vinden, dat het zo’n leuk kleurtje aan het water… Nee, natuurlijk niet! [..]We weten niet wat er gaat gebeuren, maar dat is geen vrijbrief om als een stelletje kwajongens in het ecosysteem te roeren
En een iets meer gedistingeerde van Slavoj Zizek tijdens een lezing:
Ecological crisis is even much more serious than we think. We have nowhere to withdraw, there is no balance to which we can return – the situation is totally open. [..] Precisely because we are embedded in it, we cannot really accept that this can change. So paradoxically, we need more alienation from nature, in the following sense: we have to accept nature in his total madness. Nature is not balance, paradise. Every natural balance is temporarily, fragile – and so on, and so on.
Leegte was overigens wel serieus in zijn claim. Hij denkt door quota aan groene energie vast te stellen, deze revolutionaire groenheid te kunnen bereiken. Ooit, ergens, een bepaalde hoeveelheid. Lange termijn, zodat niemand erop afgerekend kan worden. Geen wet op duurzaamheid, geen belastingen op CO2-intensief produceren en wél vier nieuwe kolencentrales bouwen.
Maar wat nodig is, is een wereldwijde verandering van paradigma: niet spreken in termen van evenwichtsherstel, cijfermatig pragmatisme, lief diertjes aaien - maar een actiegerichte serie inspanningen die ons eigen voortbestaan waarborgt. En dat betekent idealiter: een getrapt doorgevoerd verbod op iedere handeling waarmee we deze toevallig ontstane mensvriendelijke aardse omstandigheden afbreken. Nederland zou hier best een voortrekkersrol in kunnen vervullen, als een politicus het volk kan overtuigen dat dit urgenter is dan animal cops of de vrees voor hoofddoekjes.
Tot die tijd zijn we echter zeer matig bezig als het op dit onderdeel aankomt, terwijl Groot-Brittannië (ook rechts), China (ook een poepregering), India (ook een multiculturele samenleving) stuk voor stuk redelijk ambitieuze groene agenda’s hebben. In abstracte zin kan je zeggen: liever zo dan andersom (dat alleen NL braaf was, en de rest van de wereld vrolijk doorvervuilde) – maar een beetje beschamend is het wel.
maandag 27 december 2010
vrijdag 10 december 2010
Irrendentistische kaart
Het irredentisme is als term afgeleid van de woorden Italia irredenta, "het (nog) niet teruggewonnen (deel van) Italië". [..] In algemene zin wordt met irredentisme verwezen op een situatie waarin een grote etnische minderheid in een land zich meer identificeert met een ander - naburig - land.
Pan-nationalisme is een volkenkundig streven om de mensen van dezelfde natie te verenigen in één staat (een natiestaat). Dit kan op grond van taal, afkomst, cultuur, religie of anderszins zijn
©Wikipedia.
Hieronder heb ik de voornaamste irrendentistische en pan-nationale gebieden van Europa in kaart gebracht:
Groot-Albanië: Pan-Albanisme volgt de Albanese taalgrens en omvat een deel van Noord-Griekenland, West-Macedonië, heel Kosovo, delen van Montenegro en Servië. Zolang Albanië EU-lidmaatschap nastreeft zijn pan-Albanistische sentimenten weinig gehoord.
Groot-Griekenland: Een kleine groep nationalistische Grieken wil het Europese deel van Turkije en de Turkse westkust terugwinnen.
Groot-Bulgarije: Pan-Bulgarisme streeft herwinning van een deel van Dobrogea en Thracië na. Opvallenderwijs hebben sommigen Pan-Bulgaristen een heel ander idee van Bulgarije.
Groot-Roemenië: Niets verrassend, sommige Roemenen willen Bessarabië terug.
Groot-Servië: Een eeuwenoud idee, maar in de praktijk zelden nagestreeft. Milosevic, die extreem gevoelig was voor Amerikaanse sancties, heeft dit beeld ook nooit uit durven dragen.
Groot-Kroatië: De kaart die Kroatische generaals voorlegden toen grondtroepen i.s.m. met de Navo de Servische opmars wilden stoppen. Maar dit idee vonden zelfs de Amerikanen te ver gaan. Vrij snel daarna sloten Milosevic, de Kroatische president en twee Bosnische leiders het Dayton-akkoord.
Groot-Duitsland: Niet veel Duitsers die hier nog over reppen
Groot-Friesland: Grote kolder. Niettemin actiever nagestreeft dan bijvoorbeeld herstel van de grenzen van het hertogdom van Brabant in de 15e eeuw.
Groot-Finland: Irrendentisme in erg brede zin. Langs deze lijnen leven de Finse en Oost-Lapse volkeren.
Groot-Baskenland en Groot-Catalonië: Maar Spanje en Frankrijk doen flauw.
Groot-Ierland: Nee, dit is geen door Bulgarije geclaimd gebied. De kleuren waren op.
Groot-Portugal: Dat is Portugal + enkele Asturische gemeentes + de Spaanse gemeente Olivença (stipje halverwege de Portugese oostgrens).
Groot-Polen Is kleiner dan gewoon-Polen, maar het gebied heet weldegelijk zo. In het Engels Greater Poland en in het Pools Wielkopolska.
Groot-Mongolië: Uiterst curieus, maar enkele nationalistische Mongolen willen aansluiting bij het bruine gebied, helemaal rechts op de kaart.
Groot-Italië: Het gebied waar de proto-irrendentisten dus naar streefden.
Tsjechoslowakije: Niet iedereen is deze constructie vergeten
De Nederlanden Komt op gezette tijden weer ter sprake.
Groot-Armenië: Edoch moeten Armenen het meestal ontgelden
Groot-Hongarije: Puur irrendentisme, omdat in deze gebieden voornamelijk etnische Hongaren leven
Groot-Slovenië: Dit is dan weer pure onzin, er zijn zelfs Slovenen die heel Oostenrijk minus Tirol willen hebben, maar het historisch of demografisch recht erop is flinterdun. Enkel voor de betwiste gebieden aan de Kroatische grens valt iets te zeggen, zie hiervoor het aardige verhaal van Josko Joras.
vrijdag 19 november 2010
Kundera-woorden
Ik las vandaag (hoe salonfähig ben ik) een stukje van Kundera over een zeer specifiek en onvertaalbaar Tsjechisch woord - Lítost - dat zoiets als 'pijn na een ontmaskering van klunzige meelijwekkendheid', betekent, en daarmee veel nauwkeuriger de vertaalslag van waarneming naar woord maakt dan 'wrok' of 'schaamte' - een woord dat wij in een gelijkaardige situaties zouden gebruiken.
Ik zat in de trein een beetje te denken welke onvertaalbare woorden het Nederlands kent ('gezellig' is het cliché, inderdaad een woord dat je alleen in het Nederlands als tussenwerpsel kan gebruiken; 'we gaan gezellig iets drinken') - maar ik zoek toch vooral naar specifieke woorden, woorden die, laat ons heel arbitrair zijn, één regel uitleg nodig hebben, een hele regel aan andere woorden die de betekenis van dat ene woord dekken. En liefst woorden die, zoals lítost, bepaalde menselijke gedragingen blootleggen.
Natuurlijk verliezen veel woorden met een erg smalle betekenis door overgebruik en algemenisering hun kracht. Voorbeeldje: 'de knoop door hakken' heeft als oorspronkelijke betekenis 'een lastig vraagstuk op de meest pragmatische manier oplossen', en woord nu veel breder gebruikt voor 'een beslissing maken'. Of parvenu, dat in Frankrijk werd gebruikt voor 'iemand die tot een hogere klasse opgeklommen is, maar zich daar niet naar weet te gedragen', en dat nu eenvoudigweg een synoniem voor snob is geworden. Niet erg, niet vervelend, maar wel opvallend. En ik weet zeker dat er tientallen voorbeelden zijn van de ontwikkeling dat woorden een steeds grotere reikwijdte krijgen. Als dit niet gebeurt, verdwijnt een woord simpelweg.
Er zijn echter nog vele woorden met erg specifieke betekenis te vinden:
Opdooi
m dooi bij door vorst onderlaatbare bodem
Aansluitingstreffer
m doelpunt waardoor een ploeg nog slechts één doelpunt achterstand op zijn tegenstander telt
Nestel
m het ei dat men bij het wegnemen van de eieren van kippen enz. in het nest laat, opdat er andere bijgelegd worden. (tegenwoordig ook wel eens gebruikt voor uiteinde van een veter, wat ook heel specifiek is, maar weinig Kundera-achtig)
Dweepziek
bn in hoge maten tot overdreven en nadrukkelijk bewonderen geneigd (wel weer heel Kundera-achtig, omdat het over een bepaalde ontmaskering gaat. Een dweepziek iemand zal zich licht betrapt voelen als hij ontdekt dat het woord dweepziek bestaat, omdat het ontmoedigend is wanneer een stukje van je (identiteitsbepalend) gedrag zich laat vangen in één (afkeurend) woord)
Lankmoedig
bn, bw in staat veel te verdragen alvorens boos te worden (idem, maar dan zonder afkeurende bijklank)
Scheluw
bn, situatie waarin bij een vlak de tegenover elkaar liggende randen of zijden niet in een plat vlak liggen. (We hebben een winnaar? - http://www.woordvandedag.nl/Woord.aspx/Scheluw)
Ik heb ook nog een boekje van Stijn Streuvels met daarin een lijst van enorm verouderde zeer specifieke woorden. Die ligt in Nijmegen nu, dus misschien binnenkort een vervolglog. Ook al omdat de betiteling 'Kundera-woord' nog weinig van de bovenstaande woorden toe zal komen.
Ik zat in de trein een beetje te denken welke onvertaalbare woorden het Nederlands kent ('gezellig' is het cliché, inderdaad een woord dat je alleen in het Nederlands als tussenwerpsel kan gebruiken; 'we gaan gezellig iets drinken') - maar ik zoek toch vooral naar specifieke woorden, woorden die, laat ons heel arbitrair zijn, één regel uitleg nodig hebben, een hele regel aan andere woorden die de betekenis van dat ene woord dekken. En liefst woorden die, zoals lítost, bepaalde menselijke gedragingen blootleggen.
Natuurlijk verliezen veel woorden met een erg smalle betekenis door overgebruik en algemenisering hun kracht. Voorbeeldje: 'de knoop door hakken' heeft als oorspronkelijke betekenis 'een lastig vraagstuk op de meest pragmatische manier oplossen', en woord nu veel breder gebruikt voor 'een beslissing maken'. Of parvenu, dat in Frankrijk werd gebruikt voor 'iemand die tot een hogere klasse opgeklommen is, maar zich daar niet naar weet te gedragen', en dat nu eenvoudigweg een synoniem voor snob is geworden. Niet erg, niet vervelend, maar wel opvallend. En ik weet zeker dat er tientallen voorbeelden zijn van de ontwikkeling dat woorden een steeds grotere reikwijdte krijgen. Als dit niet gebeurt, verdwijnt een woord simpelweg.
Er zijn echter nog vele woorden met erg specifieke betekenis te vinden:
Opdooi
m dooi bij door vorst onderlaatbare bodem
Aansluitingstreffer
m doelpunt waardoor een ploeg nog slechts één doelpunt achterstand op zijn tegenstander telt
Nestel
m het ei dat men bij het wegnemen van de eieren van kippen enz. in het nest laat, opdat er andere bijgelegd worden. (tegenwoordig ook wel eens gebruikt voor uiteinde van een veter, wat ook heel specifiek is, maar weinig Kundera-achtig)
Dweepziek
bn in hoge maten tot overdreven en nadrukkelijk bewonderen geneigd (wel weer heel Kundera-achtig, omdat het over een bepaalde ontmaskering gaat. Een dweepziek iemand zal zich licht betrapt voelen als hij ontdekt dat het woord dweepziek bestaat, omdat het ontmoedigend is wanneer een stukje van je (identiteitsbepalend) gedrag zich laat vangen in één (afkeurend) woord)
Lankmoedig
bn, bw in staat veel te verdragen alvorens boos te worden (idem, maar dan zonder afkeurende bijklank)
Scheluw
bn, situatie waarin bij een vlak de tegenover elkaar liggende randen of zijden niet in een plat vlak liggen. (We hebben een winnaar? - http://www.woordvandedag.nl/Woord.aspx/Scheluw)
Ik heb ook nog een boekje van Stijn Streuvels met daarin een lijst van enorm verouderde zeer specifieke woorden. Die ligt in Nijmegen nu, dus misschien binnenkort een vervolglog. Ook al omdat de betiteling 'Kundera-woord' nog weinig van de bovenstaande woorden toe zal komen.
vrijdag 15 oktober 2010
Lijstdump #xxx
Zomaar om de zomaar; de tien beste albumopeners die ik ken:
1. Sunset Rubdown - The Mending Of The Gown
2. The Fall - The Classical
3. The New Year - Folios
4. Bill Callahan - Jim Cain
5. Stereolab - Harmonium
6. Built To Spill - Goin' Against Your Mind
7. Pixies - Debaser
8. Midlake - Acts Of Man
9. Morrissey - Now My Heart Is Full
10. Blur - For Tomorrow
1. Sunset Rubdown - The Mending Of The Gown
2. The Fall - The Classical
3. The New Year - Folios
4. Bill Callahan - Jim Cain
5. Stereolab - Harmonium
6. Built To Spill - Goin' Against Your Mind
7. Pixies - Debaser
8. Midlake - Acts Of Man
9. Morrissey - Now My Heart Is Full
10. Blur - For Tomorrow
dinsdag 5 oktober 2010
Waarom een "geluid van hoop en optimisme"?
Michel Houellebecq gaf het antwoord, Elementaire Deeltjes, p. 243:
De traditionele depressieve helderheid, vaak omschreven als radicale demotivatie van menselijke beslommeringen, manifesteert zich in de allereerste plaats in de vorm van een gebrek aan interesse voor zaken die inderdaad niet erg interessant zijn. Zo kun je je eventueel nog een depressieve persoon voorstellen die verliefd is, terwijl een depressieve patriot ronduit ondenkbaar lijkt.
Abonneren op:
Posts (Atom)